Bardzo korzystnym źródłem finansowania rozwoju przedsiębiorstwa są dotacje unijne. Jednym ze znaczących obszarów wsparcia jest realizacja prac badawczo-rozwojowych, a następnie inwestycje niezbędne do wdrożenia ich wyników.

Uzyskanie dofinansowania ze środków unijnych na projekty badawczo-rozwojowe (B+R) nie jest takie trudne, jak się często wydaje, choć cały proces od zainteresowania się przedsiębiorcy funduszami do otrzymania refundacji poniesionych kosztów jest raczej długotrwały. Należy zatem uzbroić się w cierpliwość i korzystać z pomocy, jaką oferuje nam UE.

Działanie 1.4. PO IG

Działanie 1.4. PO IG jest skierowane do przedsiębiorstw, zarówno małych, średnich jak i dużych, które chcą wykonać prace badawczo-rozwojowe zmierzające do opracowania i/lub udoskonalenia produktu/usługi.

Przedsiębiorca, który otrzyma dofinansowanie, może prowadzić prace samodzielnie (jeśli ma wystarczający potencjał) lub zlecić ich realizację podmiotom zewnętrznym. Oba podejścia dają możliwość uzyskania wsparcia w ramach działania. Warto zauważyć, że w tym przypadku koszty zakupu usług badawczych od zagranicznej jednostki również są uznawane za kwalifikowane.

Wnioski o dofinansowanie

Wnioski o dofinansowanie przyjmuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Najbliższy termin przyjmowania wniosków o dofinansowanie w kolejnym konkursie to 28 sierpnia – 30 września 2011 r.

Prace badawczo-rozwojowe

Definicja badań przemysłowych i prac rozwojowych wynika z rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. [Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz. Urz. Unii Europejskiej L214/3.]

W myśl zapisów rozporządzenia, badania przemysłowe to badania planowane lub krytyczne mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności potrzebnych do opracowania nowych produktów, procesów, usług czy też wprowadzenia znaczących ulepszeń do tych już istniejących.

Natomiast prace rozwojowe oznaczają zdobywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności z dziedziny nauki, technologii i biznesu (oraz innej stosowanej wiedzy i umiejętności) na potrzeby planowania lub projektowania nowych lub ulepszonych produktów, procesów, usług. Czynności te mogą obejmować tworzenie projektów, rysunków, planów oraz innej dokumentacji, pod warunkiem, że nie jest ona przeznaczona do celów komercyjnych (dokumentacja ta ma służyć przedsiębiorcy i pozostać jego własnością).

Przykładowo, dla firmy informatycznej, która w ramach projektu chce unowocześnić swój produkt – oprogramowanie do zarządzania przedsiębiorstwem – zanim ostatecznie zostanie przygotowany produkt końcowy, należy przetestować prototyp oprogramowania w jednej albo w dwóch firmach. W takiej sytuacji wydatki związane z testowaniem prototypu mogą stanowić wydatki kwalifikowane w projekcie.

Przykładowe prace badawczo-rozwojowe o charakterze badań przemysłowych [„Realizacja projektów B+R i wdrażanie ich wyników. Najlepsze praktyki i źródła finansowania przedsiębiorstw”, Regionalne Centrum Innowacji i Transferu Technologii w Szczecinie]:

• badania właściwości izolacyjnych i termicznych różnych typów materiałów pod kątem ich zastosowania w odzieży turystycznej,
  
• badanie odporności na wibracje różnych typów zaworów, pod kątem ich wykorzystania w nowym modelu silnika,
  
• testy parametrów przewodzenia i wytrzymałości różnych rodzajów kabli do wykorzystania w innowacyjnych urządzeniach elektronicznych,
  
• dobór odpowiedniej technologii programistycznej pod kątem tworzenia zaawansowanego portalu internetowego.
  

Przykładowe prace badawczo-rozwojowe o charakterze prac rozwojowych [„Realizacja projektów B+R i wdrażanie ich wyników. Najlepsze praktyki i źródła finansowania przedsiębiorstw”, Regionalne Centrum Innowacji i Transferu Technologii w Szczecinie]:

• opracowanie rysunków i dokumentacji nowego silnika,
• opracowanie wykrojów oraz opis rozwiązań technologicznych wykorzystanych w innowacyjnej odzieży turystycznej,
• stworzenie prototypu przyczepy nowego rodzaju, przeznaczonej do testowania i prezentowania innowacyjnych rozwiązań, przewidywanych do wykorzystania w produkcji modeli seryjnych (prototyp walidacyjny i demonstracyjny),
• wyprodukowanie próbnej serii kurtek wspinaczkowych i poddanie ich testom pod kątem wytrzymałości na trudne warunki pogodowe.
  

Jak zostało wspomniane, badania przemysłowe zmierzają do pozyskania nowej wiedzy, która może prowadzić do powstania lub udoskonalenia produktów. Natomiast prace rozwojowe stanowią kolejny krok w procesie badawczym – mają na celu przekształcenie wyników badań przemysłowych w konkretne produkty/usługi i powinny ostatecznie prowadzić do opracowania prototypu. Należy podkreślić, że działalność badawcza może mieć charakter wyłącznie prac rozwojowych, a zatem opierać się na wiedzy już dostępnej.

Warunki otrzymania wsparcia

Należy ponadto mieć na uwadze, że projekt powinien charakteryzować się przynajmniej jedną z kategorii innowacyjności (produktową, procesową, marketingową, organizacyjną). Innowacyjność projektu musi się odnosić do konkretnego przedsięwzięcia, a ocena tego kryterium będzie rozpatrywana w kontekście przedsiębiorstwa.

Warto podkreślić, że na beneficjencie spoczywa obowiązek utrzymania trwałości projektu, w szczególności przez utrzymanie inwestycji na terenie województwa, w którym została zrealizowana. W przypadku mikro-, małych lub średnich przedsiębiorstw wnioskodawca zapewnia trwałość projektu przez okres 3 lat od dnia jego zakończenia, natomiast w przypadku dużych przedsiębiorstw okres ten wynosi co najmniej 5 lat. Co więcej, beneficjent zobowiązany jest niezwłocznie informować instytucję wdrażającą o wszelkich okolicznościach mogących powodować zasadniczą modyfikację projektu.

Wnioskodawca zobowiązuje się do zapewnienia finansowania inwestycji w części nieobjętej wsparciem. Dodatkowo co najmniej 20% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem musi być pokryte ze środków własnych przedsiębiorcy, pochodzących z innych źródeł niż pomoc publiczna lub wsparcie z finansów publicznych. Tak więc wnioskodawca zobowiązany jest do zapewnienia finansowania projektu w wysokości całkowitej kwoty wydatków (kwalifikowanych oraz niekwalifikowanych). Trzeba pamiętać, że niedopuszczalne jest, by przedsiębiorca gwarantował jedynie część całkowitych wydatków wskazanych we wniosku o dofinansowanie. W przepływach finansowych wnioskodawca powinien uwzględnić planowane zaliczki oraz płatności pośrednie, co wpłynie na jego sytuację finansową.

Wnioskodawca może uzyskać zwiększoną intensywność wsparcia (o 15 punktów procentowych, do pułapu nie wyższego niż 80% kosztów kwalifikowanych) w przypadku:

• rozpowszechniania wyników badań przemysłowych na konferencjach naukowych i technicznych i/lub przez publikacje w czasopismach naukowych, technicznych lub bazach danych zapewniających swobodny dostęp do surowych danych badawczych i/lub za pośrednictwem oprogramowania bezpłatnego lub oprogramowania o otwartym kodzie źródłowym.
• efektywnej współpracy z innym/mi niepowiązanym/ymi przedsiebiorcą/ami lub organizacją badawczą, z wyłączeniem podwykonawstwa, Wnioskodawca może uzyskać zwiększoną intensywność wsparcia.

W przypadku przedsiębiorców realizujących projekty zlokalizowane w województwie łódzkim, mazowieckim, lubelskim, podlaskim, warmińsko-mazurskim, kujawsko-pomorskim lub podkarpackim wartość wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem w części badawczej projektu musi wynieść co najmniej 400 tysięcy zł. Dla pozostałych przedsiębiorców nie określono minimalnej wartości wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem.

W ramach Działania 1.4 finansowane są:

• wynagrodzenia osób zaangażowanych w realizację projektu (należy pamiętać, że za koszty osobowe personelu zaangażowanego w projekt mogą zostać uznane jedynie koszty ponoszone na zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę. W przypadku umów-zleceń lub umów o dzieło na przeprowadzenie badań, koszty te będą się mieścić w pozycji „Zakup badań, usług doradczych i usług równorzędnych wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby związane z realizacją projektu badawczego”),

• zakup/użytkowanie sprzętu i aparatury,

• amortyzacja budynków,

• nabycie wartości niematerialnych i prawnych, czyli patentów, licencji (w tym licencji na oprogramowanie), know-how, nieopatentowanej wiedzy technicznej (warto dodać, że nabycie prawa do korzystania z bibliotek programistycznych również stanowi wydatek kwalifikowany w projekcie),

• zakup badań, usług doradczych i usług równorzędnych (doradztwo kwalifikuje się do dofinansowania wyłącznie w wypadku MSP),

• koszty operacyjne, w tym koszty materiałów, środków eksploatacyjnych i innych podobnych produktów, ponoszone bezpośrednio w wyniku realizowania działalności badawczej,

• koszty ogólne, ponoszone bezpośrednio w wyniku realizacji projektu badawczego, do wysokości 10% całkowitych wyżej wymienionych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem,

• instrumenty zabezpieczające realizację umowy o udzielenie wsparcia, w razie gdy wsparcie przyznane w umowie przekazywane jest w formie zaliczki, a jego wartość przekracza 1 mln zł.